AB-ABD Turnberry Anlaşması: Avrupa Parlamentosu Tarihi Oylamaya Hazırlanıyor

Temmuz 2025'te varılan Turnberry Çerçeve Anlaşması'nın gümrük tarifelerini düzenleyen iki yasa tasarısı, Mart 2026'da Parlamento plenumunda oylanacak.

Turnberry Anlaşması Parlamento'ya Geliyor: Transatlantik Ticaretin Geleceği Oylanıyor

Avrupa Parlamentosu Uluslararası Ticaret Komitesi, Temmuz 2025'te imzalanan AB-ABD Turnberry Çerçeve Anlaşması'nın belirli gümrük tarife yönlerini hayata geçiren iki yasa tasarısı üzerindeki pozisyonunu 19 Mart 2026'da 29 lehte, 9 aleyhte ve 1 çekimser oyla kabul etti. Bu karar, söz konusu iki teklifin 25-26 Mart 2026 Brüksel plenumunda genel kurulda oylanmasının önünü açtı.

Komite'nin pozisyon belgesini hazırlayan Alman sosyalist milletvekili Bernd Lange, 'ABD tarafının Turnberry'de kabul ettiği taahhütleri fiilen yerine getirmesi halinde tarifelerin uygulamaya gireceğine dair bir 'güneş doğumu' (sunrise) maddesi eklendi' dedi. Bu kritik güvence maddesi, Washington'un anlaşmanın ticaret dengesizliği konusundaki yükümlülüklerini karşılamaması veya Avrupa'ya yönelik yeni tarifeler uygulamaya koyması durumunda AB'nin anlaşmayı askıya alabileceği anlamına geliyor.

Anlaşmazlık konuları bakımından; Sosyalistler, Renew Europe ve Yeşiller, ABD'nin Arktik ada egemenliğine yönelik herhangi bir tehdit durumunda anlaşmayı askıya almaya imkân tanıyan bir madde talep ederken, en büyük siyasi grup EPP daha temkinli bir tutum benimsedi. Öte yandan AB, Çelik ve alüminyum içeriği yüzde 50'nin altında olan AB ürünlerine uygulanan tarifelerin yüzde 50'den yüzde 15'e indirilmesi, çelik ve alüminyum için özel bir çözüm mekanizması oluşturulması ve anlaşmayı herhangi bir tarafın belirli koşullar altında sona erdirebileceği bir gün batımı (sunset) maddesi gibi kritik güvencelerin sağlanmasını şart koşuyor.

ABD ticaret temsilcisinin bu takvime ilişkin açıklamalarının ardından Parlamento plenumundaki oylamanın sonucu, AB-ABD ticaret ilişkilerinin 2026 sonrası seyri açısından belirleyici bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Anlaşmazlık çözüm mekanizmalarında Brüksel'in taleplerini karşılamak Washington için siyasi açıdan güç olmaya devam ediyor.